Dwadzieścia trzy lata temu, 16 kwietnia 2003 r. w Atenach podpisano Traktat Ateński, kończący negocjacje Polski i dziewięciu innych państw Europy środkowo-wschodniej z Unią Europejską. Dokument ten otworzył drogę do członkostwa i określił zasady funkcjonowania nowych krajów we wspólnocie europejskiej.
Traktat zobowiązywał do przyjęcia prawa unijnego (acquis communautaire) oraz przewidywał okresy przejściowe m.in. w rolnictwie i na rynku pracy, co ułatwiło integrację. Regulował również kwestie instytucjonalne i finansowe, w tym udział w budżecie oraz dostęp do funduszy unijnych.
Podpisanie traktatu miało znaczenie nie tylko prawne, ale i symboliczne. Uroczystość odbyła się w Atenach, miejscu o szczególnym znaczeniu dla europejskiej tradycji demokratycznej, co podkreślało powrót państw Europy Środkowo-Wschodniej do wspólnoty opartej na wartościach wolności, praworządności i współpracy. Wydarzenie to interpretowano również jako symboliczne domknięcie podziałów ukształtowanych po II wojnie światowej oraz w okresie zimnej wojny.
Dla Polski był to wybór strategiczny, poprzedzony reformami, które po 2004 r. przyniosły wymierne efekty po 2004 roku m.in. przyspieszenie wzrostu gospodarczego, wzrost inwestycji, dostęp do jednolitego rynku oraz możliwość aktywnego uczestnictwa w procesach decyzyjnych na poziomie europejskim. Traktat wszedł w życie 1 maja 2004 r., gdy Polska dołączyła do Unii Europejskiej w największym rozszerzeniu w jej historii.
Dziś rocznica skłania do refleksji nad korzyściami członkostwa i rolą Polski w Europie. Doświadczenia ostatnich dekad pokazują, że integracja przyniosła realne zyski, dlatego kluczowe pozostaje wzmacnianie współpracy, a nie jej osłabianie do czego trwale dążą środowiska prawicowe.
Fot.: Anna Strzyżak Kancelaria Sejmu
Źródło: sejm.gov.pl
